Từ xa xưa, bệnh phong đã được xem là một trong những căn bệnh đáng sợ nhất đối với con người. Không chỉ bởi khả năng gây tổn thương nghiêm trọng trên da, mà còn vì những biến dạng cơ thể và sự kỳ thị mà người bệnh từng phải gánh chịu. Vậy thực chất bệnh phong là gì, và liệu căn bệnh này có đáng sợ như những gì chúng ta vẫn thường nghe?
Bài viết dưới đây the-fillingstation.com sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh phong, từ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết cho đến cách chăm sóc và phòng ngừa.
Bệnh phong là gì?
Bệnh phong còn được gọi với nhiều tên khác như bệnh hủi, bệnh cùi hay bệnh Hansen. Đây là một bệnh truyền nhiễm mạn tính do vi khuẩn Mycobacterium leprae gây ra và đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử nhân loại.
Loại vi khuẩn này tấn công chủ yếu vào da, dây thần kinh ngoại biên, niêm mạc đường hô hấp trên và mắt. Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn phong phát triển âm thầm, gây ra các tổn thương kéo dài và khó nhận biết ở giai đoạn đầu.
Những tổn thương mà bệnh phong gây ra
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh phong có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như:
- Tổn thương bề mặt da, xuất hiện các mảng da bất thường và vết loét kéo dài
- Tổn thương dây thần kinh, gây giảm hoặc mất cảm giác
- Teo cơ, yếu cơ, dần dẫn đến biến dạng tay chân
- Cơ thể gầy sút, sức khỏe suy giảm rõ rệt
Chính vì những biểu hiện này mà trong quá khứ, bệnh phong từng bị xem là căn bệnh “quái ác”, khiến người mắc phải chịu nhiều đau đớn cả về thể chất lẫn tinh thần.
Đối tượng dễ mắc bệnh phong
Những người có nguy cơ cao mắc bệnh phong thường sống trong điều kiện thiếu thốn về dinh dưỡng, môi trường sống không đảm bảo vệ sinh hoặc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm. Theo các ghi chép lịch sử, bệnh phong đã tồn tại từ khoảng 600 năm trước Công nguyên, được xem là một trong những căn bệnh lâu đời nhất từng được biết đến.
Nguyên nhân gây ra bệnh phong
Nguyên nhân trực tiếp gây bệnh phong là do vi khuẩn Mycobacterium leprae. Tuy nhiên, không phải ai tiếp xúc với vi khuẩn này cũng sẽ mắc bệnh.
Bệnh phong lây truyền qua đường nào?
Bệnh phong là gì và lây qua đường nào? Bệnh này chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp hoặc qua da, thông qua việc tiếp xúc trực tiếp và kéo dài với dịch tiết của người bệnh như nước mũi, nước bọt có chứa vi khuẩn.
Tuy vậy, trên thực tế, khả năng lây lan của bệnh phong không cao như nhiều người vẫn nghĩ. Có nhiều trường hợp bác sĩ, y tá hoặc nữ tu chăm sóc bệnh nhân phong trong thời gian dài nhưng không hề mắc bệnh.
Đặc điểm phát triển của vi khuẩn phong
Vi khuẩn phong phát triển rất chậm trong cơ thể người. Nếu nhiều loại vi khuẩn khác có thể sinh sản chỉ trong vài phút, thì vi khuẩn phong chỉ nhân lên khoảng hai tuần một lần. Chính vì thế, bệnh phong có thời gian ủ bệnh rất dài.
Trong một số trường hợp, thời gian ủ bệnh có thể kéo dài vài năm, thậm chí lên đến 10 năm. Khi các triệu chứng bắt đầu xuất hiện rõ ràng, cơ thể người bệnh thường đã chứa lượng vi khuẩn khá lớn.
Dấu hiệu nhận biết bệnh phong
Ở giai đoạn đầu, bệnh phong thường khó phát hiện do các biểu hiện không quá rõ ràng. Tuy nhiên, theo thời gian, người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau.
Biểu hiện trên da
- Xuất hiện những vùng da bị đổi màu, có thể nhạt hoặc đậm hơn màu da bình thường
- Da bị khô, mất cảm giác nóng – lạnh – đau tại vùng tổn thương
- Có cảm giác tê bì, ngứa ran kéo dài
Tổn thương thần kinh và vận động
- Yếu cơ, mỏi cơ, khó cầm nắm các vật nhỏ như bút, đũa
- Khó cài nút áo, đi dép dễ rơi
- Liệt cơ, không cử động được các ngón tay hoặc ngón chân
- Teo cơ, co rút các ngón tay, bàn tay và bàn chân
Những dấu hiệu này nếu không được chú ý sớm sẽ dẫn đến các biến dạng khó hồi phục.
Biến chứng nguy hiểm của bệnh phong
Khi bệnh phong không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Các biến chứng thường gặp
- Biến dạng khuôn mặt, xuất hiện các cục u hoặc sưng vĩnh viễn
- Mù lòa hoặc tăng nhãn áp
- Rụng tóc
- Suy thận
- Yếu cơ kéo dài
- Viêm mạch máu
- Rối loạn cương dương và vô sinh ở nam giới
Ngoài ra, tổn thương vĩnh viễn ở mũi có thể gây chảy máu cam thường xuyên và nghẹt mũi mãn tính.
Nguy cơ do mất cảm giác
Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh phong là tổn thương thần kinh dẫn đến mất cảm giác. Người bệnh có thể không cảm thấy đau khi bị bỏng, trầy xước hoặc nhiễm trùng ở tay chân, từ đó làm tăng nguy cơ hoại tử và tàn phế.
Cách chăm sóc bệnh nhân bị phong đúng cách
Duy trì chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh
Người mắc bệnh phong thường có sức khỏe suy giảm, vì vậy cần được bổ sung chế độ dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý để tăng cường sức đề kháng. Việc duy trì lối sống lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.
Quan tâm đến tâm lý người bệnh
Không chỉ chịu đau đớn về thể chất, người bệnh phong còn dễ rơi vào trạng thái tự ti, buồn phiền do bị kỳ thị hoặc xa lánh. Gia đình và cộng đồng cần quan tâm, động viên và tránh thái độ xa cách, giúp người bệnh ổn định tinh thần và hợp tác tốt hơn trong điều trị.
Cách phòng ngừa bệnh phong là gì?
Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh phong, bạn nên lưu ý một số biện pháp sau:
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với dịch mũi, dịch miệng của người mắc bệnh phong
- Nếu phải chăm sóc người bệnh, cần rửa tay sạch và sát trùng bằng xà phòng diệt khuẩn
- Chủ động tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và diễn tiến của bệnh để điều trị kịp thời
- Khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm và hạn chế các biến chứng nguy hiểm
Kết luận
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn bệnh phong là gì, cũng như mức độ nguy hiểm và cách phòng tránh căn bệnh này. Dù từng là nỗi ám ảnh trong quá khứ, nhưng với y học hiện đại, bệnh phong hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
